नेपाली राजनीतिमा हालैको एउटा घटनाक्रमले ठूलो बहस निम्त्याएको छ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का नवनिर्वाचित १८२ सांसदहरूका लागि ललितपुरको रोयल तुलिप होटलमा आयोजित दुईदिने संसदीय अभिमुखीकरण कार्यक्रम विवादास्पद बनेको छ । यो होटल गुण ग्रुपका अध्यक्ष राजेन्द्र शाक्यको स्वामित्वमा छ, जसलाई प्रभु बैंक घोटाला प्रकरणमा पक्राउ गरिएको थियो । उही प्रभु बैंकले पार्टी सभापति रवि लामिछानेलाई विभिन्न सहकारी ठगी मुद्दामा पटक–पटक बैंक ग्यारेन्टी दिएर रिहा गराएको तथ्य अदालत र सञ्चार माध्यममा सार्वजनिक छ । एउटा कोठाको न्यूनतम दर १३ हजार रुपैयाँ मान्दा १८२ सांसदका लागि एक रातको कोठा खर्च मात्र करिब २४ लाख पुग्छ; खानपान र अन्य सुविधा थप्दा दैनिक ५० लाख नाघ्ने अनुमान छ । दुई दिनको कुल खर्च करोड नजिक पुग्न सक्छ । यो सबै संयोग मात्र हो त ? वा शक्ति, सञ्जाल र संरक्षणको गहिरो सङ्गति ? तथ्यहरूलाई केलाउने हो भने यो प्रसङ्ग केही हदसम्म सत्यको नजिक छ । प्रभु बैंकमा ९८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको अनियमितता आरोपमा सीईओ अशोक शेरचन, डेपुटी सीईओ तथा अन्य अधिकारी पक्राउ परेका थिए । सोही घोटालासँग जोडिएर राजेन्द्र शाक्य पनि गिरफ्तार भए । उनी रोयल तुलिप (पाँचतारे, ३००+ कोठा) का मालिक हुन्, जसको २०२५ मा औपचारिक सञ्चालन सुरु भएको थियो । रास्वपाले निर्वाचनमा १८२ सिट जितेपछि यो होटलमा नै चैत दोस्रो साता अभिमुखीकरण आयोजना भयो । कार्यक्रममा लामिछानेले सम्बोधन गरे, तर पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन शाह पूरै कार्यक्रममा अनुपस्थित रहे । प्रभु बैंकको भूमिका अझ गम्भीर छ । लामिछानेलाई सूर्यदर्शन, स्वर्णलक्ष्मी र सुप्रीम सहकारी प्रकरणमा कुल २ करोड २५ लाखभन्दा बढी धरौटी तोकियो । प्रभु बैंकले पटक–पटक ग्यारेन्टी दिएर रिहा गरायो । यो बैंकले सामान्य ग्राहकलाई सानो ऋण दिन गाह्रो मान्दा पनि लामिछानेलाई बिना धितो सहयोग गरेको देखिन्छ । एमाले नेता महेश बस्नेतले नै यसबारे छानबिन मागेका छन् । यो घटनाले राजनीतिक नैतिकता, वित्तीय पारदर्शिता र संस्थागत अखण्डताको प्रश्न उठाउँछ । घोटालामा मुछिएको व्यक्तिको होटलमा पार्टी कार्यक्रम राख्नु र सोही बैंकबाट ग्यारेन्टी पाउनुले ‘कनेक्सन’ को शंका जन्माउँछ । रास्वपाले ‘स्वतन्त्र’ र ‘स्वच्छ’ छवि बनाएको छ, यस्तो स्वच्छता र स्वतन्त्रताले अझ बढी उचाइ लेओस, आम नागरिकको यही कामना छ । तर तारे होटलमा विलासितापूर्ण कार्यक्रमले भनाइ र गराइबीच खाडल देखाएको छ । यो प्रसङ्गमा बालेन शाहको अनुपस्थिति विशेष महत्वपूर्ण छ । पार्टी उपाध्यक्ष डीपी अर्यालले स्वास्थ्य समस्या र व्यस्तताका कारण लामिछाने तथा बालेन दुवै अनुपस्थित रहेको बताए । तर पार्टी प्रवक्ता मनिष झाले बालेनलाई सरकार गठन तयारी र स्वास्थ्य कारणले कार्यक्रममा नआएको उल्लेख गरे । केही स्रोत र सामाजिक सञ्जालमा भने विवादित होटलको पृष्ठभूमि (शाक्यको घोटाला) का कारण बालेनले बहिष्कार गरेको चर्चा छ । पार्टीले पटक–पटक अनुरोध गर्दा पनि बालेनले अन्तिम दिनसम्म नआउनुले उनको स्वच्छ छवि र नैतिक अडान कायम राख्ने कदमका रूपमा व्याख्या गर्न सकिन्छ । बालेनको यो निर्णयले युवा पुस्तालाई सकारात्मक सन्देश दिन सक्छ, किनकि उनले विवादास्पद सञ्जालबाट दूरी कायम गरेका छन् । हुन त चुनावका बेला गाडी प्रयोगको प्रशंग नआएको होइन तर उनका सहयोगीले जस्तोसुकै बाटोमा पनि लैजान सकिने अभिप्रायबाट भाडामा उपलब्ध गराइएको तर एउटा व्यापारी जोडिएको थाहा पाउनासाथ सुदूर भविष्यमा कुनै स्वार्थ गाँसिन सक्छ भन्ने आम चासो एवं गुनासो आएपछि सहयोगी मार्फत त्यसरी उपलब्ध गराएको गाडी तुरुन्तै खारेज गरिदिए । नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा नियमन कमजोर छ । सहकारी ठगी र बैंक अनियमितता जोडिएका छन् । राजेन्द्र शाक्य पक्राउ परे पनि होटल सञ्चालनमा छ । लामिछाने वा पार्टीबाट स्पष्ट जवाफ आएको छैन । यो घटनाले नेपाली लोकतन्त्रको कमजोरी उजागर गर्छ । शक्ति र सञ्जालको जालो यदि संयोग हो भने प्रमाणित गरियोस् । बैंक ग्यारेन्टी प्रक्रिया, होटल स्वामित्व र पार्टी कोषको स्रोतले अनेकौं आशंकाहरू जन्माएको छ । यस्ता आशंकाहरूलाई नेपाली जनताको अगाडि स्पष्ट गरेर आम जनतालाई सन्तुष्ट बनाउनु राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र विशेष गरी रवि लामिछानेको कर्तव्य हुन आउँछ । यो प्रसङ्गले वित्तीय पारदर्शिताको अभाव र राजनीतिक दलहरूको संस्थागत स्वार्थ देखाउँछ । रास्वपा जस्तो नयाँ पार्टीले पुरानै सञ्जालमा फसेको देखिन्छ, जसले युवा मतदाताको विश्वासमा धक्का दिन सक्छ । नेपालमा विगतका घोटाला जस्तै ललिता निवास, बालुवाटार जग्गा काण्डले पनि यस्तै सङ्गति देखाएका थिए । यस्तो सँगतिबाट रास्वपा जोगिनुपर्छ त्यसमा पनि विशेष गरेर रवि लामिछाने, किनभने प्रभु बैंक, तुलिप होटल एबं गुण समुहका मालिक राजेन्द्र शाक्य बैंकिङ्ग घोटाला काण्डमा संलग्न छन् र प्रभु बैंकले नै रविको जमानत जम्मा गरिदिएको खबर छ । बालेनले भने यस्तो सँगतिबाट आफूलाई बचाउन सफल भएका छन् । अब बालेनको कदमले भने पार्टीभित्र नैतिक बहस सुरु गर्न सक्छ । यदि रास्वपाले यो विषयमा मौन बस्नुको साटो स्पष्टीकरण दियो भने छवि बचाउन सक्थ्यो । सुशासनका लागि वित्तीय घोटाला र राजनीतिक संरक्षणबीचको सम्बन्ध तोड्न जरुरी छ । बालेनको अनुपस्थितिले व्यक्तिगत नैतिकता र संस्थागत जिम्मेवारीबीचको सन्तुलन देखाउँछ । यदि यी सबै संयोग मात्र हुन् भने संयोग मात्र हो भनेर प्रमाणित गरिदिनुपर्छ नत्र जनताले थप प्रश्न गर्नेछन् । रास्वपाले आफ्नो मूल नारा अनुसार काम गरे मात्र युवा पुस्ताको विश्वास जित्न सक्छ । अन्यथा, यो ‘तुलिप काण्ड’ ले इतिहासमा अर्को कालो अध्याय थप्नेछ । नेपाल राष्ट्र बैंकले प्रभु बैंकको कारोबार जाँच्नुपर्छ । जनताले खोजेको सुशासन हो । शक्ति र पैसाको दुरुपयोग नहोस् । जय नेपाल । सबैको जय होस् ।
